Ατυχήματα μπορεί να συμβούν, κατά την κατασκευή, τη μεταφορά, την εγκατάσταση, τη ρύθμιση, τη λειτουργία, τον καθαρισμό ή και τη συντήρηση κάποιου μηχανήματος.
Πολλά εργατικά ατυχήματα έχουν ως κύρια αιτία τους τη χρήση ακατάλληλων, ανασφαλών ή και ασυντήρητων μηχανημάτων. Τα μηχανήματα μπορεί επίσης να προκαλέσουν ατυχήματα εάν χρησιμοποιούνται λανθασμένα από ανειδίκευτα πρόσωπα. Τα στατιστικά στοιχεία του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος των ατυχημάτων που συμβαίνουν σε χώρους εργασίας σχετίζεται με τη ύπαρξη κάποιου μηχανήματος.
Η ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας μπορεί να δημιουργήσει επίσης βλαπτικούς παράγοντες για την υγεία των εργαζομένων όπως είναι οι αναθυμιάσεις, οι κραδασμοί και ο θόρυβος.
Ως εκ τούτου για την προστασία από τα μηχανήματα της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων από τα πρώτα χρόνια της βιομηχανικής επανάστασης εισήχθηκαν διάφορες νομοθεσίες, διεθνείς συμβάσεις και αργότερα Ευρωπαϊκές Οδηγίες που καθορίζουν τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας που πρέπει να πληρούν όλα τα μηχανήματα που διατίθενται στην αγορά ή χρησιμοποιούνται σε χώρους εργασίας.
Τι ορίζεται ως «μηχάνημα»
Μηχάνημα είναι ένα σύνολο συνδεδεμένων μεταξύ τους τμημάτων ή συστατικών στοιχείων, από τα οποία τουλάχιστον ένα είναι κινητό, εφοδιασμένο με τα κατάλληλα συστήματα ενεργοποίησης, ισχύος, ελέγχου ή/και χειρισμού, που είναι συνενωμένα μεταξύ τους σε ένα ενιαίο σύνολο, με σκοπό την εκτέλεση συγκεκριμένης εφαρμογής, ιδίως για τη μεταποίηση, την επεξεργασία, τη μετακίνηση ή και την προετοιμασία ενός υλικού ή μιας ουσίας.
Κίνδυνοι που δημιουργούνται για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων από την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας
Η ύπαρξη μηχανημάτων σ’ ένα χώρο εργασίας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο το χειριστή του αλλά και άλλα πρόσωπα όπως είναι ο συντηρητής, ο καθαριστής ή κάποιος επισκέπτης ή κάποιος διερχόμενος κοντά στο μηχάνημα.
Η έκθεση προσώπου σε ένα ή περισσότερους κινδύνους προερχόμενους από την ύπαρξη ή/και λειτουργία μηχανήματος μπορεί να έχει συνέπειες όπως:
· Ακρωτηριασμό
· Παγίδευση ή εγκλωβισμό
· Χτύπημα, σύνθλιψη, μώλωπες ή κάταγμα
· Εγκοπή (τομή), γδάρσιμο ή τρύπημα.
· Τραυματισμό από εκτόξευση υγρών ή αέρα ψηλής πίεσης, αντικειμένων ή μερών του μηχανήματος (π.χ. τύφλωση)
· Έγκαυμα από την επαφή με θερμές επιφάνειες ή χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στο μηχάνημα
· Ηλεκτροπληξία
· Δηλητηρίαση από χημικές ουσίες ή αναθυμιάσεις
Επιπρόσθετα η έκθεση στους βλαπτικούς για την υγεία παράγοντες που παρατίθενται πιο κάτω και σχετίζονται με την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα υγείας στους εργαζομένους.
· Θόρυβος
· Κραδασμοί
· Καρκινογόνοι Παράγοντες
· Μυοσκελετικοί κίνδυνοι
· Βιολογικοί παράγοντες
Βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας.
Κάθε μηχάνημα που χρησιμοποιείται στην εργασία θα πρέπει να πληροί κάποιες βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας, νοουμένου ότι εγκαθίσταται, χρησιμοποιείται και συντηρείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Οι βασικότερες από τις απαιτήσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:
· Τα επικίνδυνα μέρη του μηχανήματος όπως οδοντωτοί τροχοί, κοπτικά εργαλεία, αιχμηρά σημεία, σημεία πιθανής παγίδευσης των άκρων του χειριστή ή εκτόξευσης αντικειμένων, κτλ. πρέπει να προφυλάσσονται με κατάλληλα συστήματα προστασίας (π.χ. προφυλακτήρες) ώστε να μην είναι εκτεθειμένα. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να είναι ικανοποιητικής αντοχής και κατάλληλα τοποθετημένα ώστε να αποτρέπουν την επαφή του χειριστή ή άλλων προσώπων με τα επικίνδυνα μέρη ή να τους προστατεύουν από εκτόξευση αντικειμένων, υγρών κτλ.
· Το μηχάνημα δεν πρέπει να μπορεί να ενεργοποιηθεί εάν τα συστήματα προστασίας δεν βρίσκονται στη θέση τους ειδικά στις περιπτώσεις που ο κίνδυνος είναι μεγάλος.
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκπομπές σκόνης ή αναθυμιάσεων από τη λειτουργία του μηχανήματος έξω από τα αποδεκτά όρια ή αν παράγονται τέτοιες σκόνες ή αναθυμιάσεις να τοποθετούνται συστήματα συλλογής ή και απομάκρυνσης τους.
· Τα επίπεδα θορύβου και κραδασμών θα πρέπει να διατηρούνται χαμηλά και μέσα σε αποδεκτά πλαίσια.
· Η λειτουργία των οργάνων ελέγχου πρέπει να είναι σαφής και πλήρως κατανοητή.
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκτεθειμένες πολύ θερμές ή πολύ ψυχρές επιφάνειες
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκτεθειμένα μέρη των ηλεκτρικών συστημάτων που τροφοδοτούν ή ελέγχουν το μηχάνημα.
· Ο εργοδότης που διαθέτει στους εργοδοτούμενους του κάποιο μηχάνημα πρέπει απαραιτήτως να τους παρέχει εγχειρίδιο λειτουργίας το οποίο να περιλαμβάνει οδηγίες για τη σωστή και ασφαλή εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση του μηχανήματος. Το εγχειρίδιο θα πρέπει να είναι γραμμένο στην Ελληνική γλώσσα και να περιέχει ξεκάθαρες και κατανοητές οδηγίες.
Σήμανση «CE»
Το ακρωνύμιο με τη σήμανση «CE» τοποθετείται από τον κατασκευαστή σε ευδιάκριτο σημείο του μηχανήματος, και υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο μηχάνημα είναι σύμφωνο με τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας και τις διαδικασίες ελέγχου που έχουν καθοριστεί από τις σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς επίσης και με όλες τις ισχύουσες νομοθεσίες. Σήμανση «CE» πρέπει να φέρουν όλα τα καινούργια μηχανήματα που διατίθενται στην Κυπριακή αγορά ανεξάρτητα από την χώρα προέλευσης τους.
Εκπαίδευση Ενημέρωση των Εργοδοτουμένων
Η ποικιλία, οι ιδιαιτερότητες και το μέγεθος των κινδύνων που πηγάζουν από την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας επιβάλλουν τη συστηματική και κατάλληλη ενημέρωση των εργοδοτουμένων που εγκαθιστούν, χρησιμοποιούν, συντηρούν, καθαρίζουν ή πλησιάζουν τα μηχανήματα. Η ύπαρξη των μηχανημάτων επιβάλλει συχνά την εφαρμογή ειδικών μεθόδων εργασίας, ιδιοσυσκευών και συστημάτων για τα οποία οι εργαζόμενοι πρέπει να ενημερώνονται/εκπαιδεύονται ώστε να τα χρησιμοποιούν ή και να τα εφαρμόζουν κατάλληλα.
Νομοθεσία
Οι βασικότερες νομοθεσίες που σχετίζονται με την ασφαλή κατασκευή, διάθεση στην αγορά και χρήση μηχανημάτων είναι οι εξής:
· Οι περί των Βασικών Απαιτήσεων (Μηχανήματα) Κανονισμοί που εκδόθηκαν με βάση τους περί των Βασικών Απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν Καθορισμένες Κατηγορίες Προϊόντων Νόμους του 2002 έως 2004. Οι Κανονισμοί αυτοί ενσωματώνουν τις διατάξεις της Οδηγίας 98/37/ΕΚ για την προσέγγιση της νομοθεσίας των κρατών μελών σχετικά με τις μηχανές.
· Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμοι του 1996 έως 2003.
· Οι περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμοί του 2001 όπως τροποποιήθηκαν από τους περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) (Τροποποιητικούς) Κανονισμούς του 2004
· Ο περί Εργοστασίων Νόμος Κεφ. 134, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους
Ν. 43/64, Ν. 32/72, Ν. 22/82, Ν. 25/89, Ν. 20/90, Ν. 220/91, Ν. 90(I)/96
· Οι περί Ξυλουργικών Μηχανημάτων Κανονισμοί του 1973-1988
ΠΗΓΗ
Πολλά εργατικά ατυχήματα έχουν ως κύρια αιτία τους τη χρήση ακατάλληλων, ανασφαλών ή και ασυντήρητων μηχανημάτων. Τα μηχανήματα μπορεί επίσης να προκαλέσουν ατυχήματα εάν χρησιμοποιούνται λανθασμένα από ανειδίκευτα πρόσωπα. Τα στατιστικά στοιχεία του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος των ατυχημάτων που συμβαίνουν σε χώρους εργασίας σχετίζεται με τη ύπαρξη κάποιου μηχανήματος.
Η ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας μπορεί να δημιουργήσει επίσης βλαπτικούς παράγοντες για την υγεία των εργαζομένων όπως είναι οι αναθυμιάσεις, οι κραδασμοί και ο θόρυβος.
Ως εκ τούτου για την προστασία από τα μηχανήματα της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων από τα πρώτα χρόνια της βιομηχανικής επανάστασης εισήχθηκαν διάφορες νομοθεσίες, διεθνείς συμβάσεις και αργότερα Ευρωπαϊκές Οδηγίες που καθορίζουν τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας που πρέπει να πληρούν όλα τα μηχανήματα που διατίθενται στην αγορά ή χρησιμοποιούνται σε χώρους εργασίας.
Τι ορίζεται ως «μηχάνημα»
Μηχάνημα είναι ένα σύνολο συνδεδεμένων μεταξύ τους τμημάτων ή συστατικών στοιχείων, από τα οποία τουλάχιστον ένα είναι κινητό, εφοδιασμένο με τα κατάλληλα συστήματα ενεργοποίησης, ισχύος, ελέγχου ή/και χειρισμού, που είναι συνενωμένα μεταξύ τους σε ένα ενιαίο σύνολο, με σκοπό την εκτέλεση συγκεκριμένης εφαρμογής, ιδίως για τη μεταποίηση, την επεξεργασία, τη μετακίνηση ή και την προετοιμασία ενός υλικού ή μιας ουσίας.
Κίνδυνοι που δημιουργούνται για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων από την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας
Η ύπαρξη μηχανημάτων σ’ ένα χώρο εργασίας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο το χειριστή του αλλά και άλλα πρόσωπα όπως είναι ο συντηρητής, ο καθαριστής ή κάποιος επισκέπτης ή κάποιος διερχόμενος κοντά στο μηχάνημα.
Η έκθεση προσώπου σε ένα ή περισσότερους κινδύνους προερχόμενους από την ύπαρξη ή/και λειτουργία μηχανήματος μπορεί να έχει συνέπειες όπως:
· Ακρωτηριασμό
· Παγίδευση ή εγκλωβισμό
· Χτύπημα, σύνθλιψη, μώλωπες ή κάταγμα
· Εγκοπή (τομή), γδάρσιμο ή τρύπημα.
· Τραυματισμό από εκτόξευση υγρών ή αέρα ψηλής πίεσης, αντικειμένων ή μερών του μηχανήματος (π.χ. τύφλωση)
· Έγκαυμα από την επαφή με θερμές επιφάνειες ή χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στο μηχάνημα
· Ηλεκτροπληξία
· Δηλητηρίαση από χημικές ουσίες ή αναθυμιάσεις
Επιπρόσθετα η έκθεση στους βλαπτικούς για την υγεία παράγοντες που παρατίθενται πιο κάτω και σχετίζονται με την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα υγείας στους εργαζομένους.
· Θόρυβος
· Κραδασμοί
· Καρκινογόνοι Παράγοντες
· Μυοσκελετικοί κίνδυνοι
· Βιολογικοί παράγοντες
Βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας.
Κάθε μηχάνημα που χρησιμοποιείται στην εργασία θα πρέπει να πληροί κάποιες βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας, νοουμένου ότι εγκαθίσταται, χρησιμοποιείται και συντηρείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Οι βασικότερες από τις απαιτήσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:
· Τα επικίνδυνα μέρη του μηχανήματος όπως οδοντωτοί τροχοί, κοπτικά εργαλεία, αιχμηρά σημεία, σημεία πιθανής παγίδευσης των άκρων του χειριστή ή εκτόξευσης αντικειμένων, κτλ. πρέπει να προφυλάσσονται με κατάλληλα συστήματα προστασίας (π.χ. προφυλακτήρες) ώστε να μην είναι εκτεθειμένα. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να είναι ικανοποιητικής αντοχής και κατάλληλα τοποθετημένα ώστε να αποτρέπουν την επαφή του χειριστή ή άλλων προσώπων με τα επικίνδυνα μέρη ή να τους προστατεύουν από εκτόξευση αντικειμένων, υγρών κτλ.
· Το μηχάνημα δεν πρέπει να μπορεί να ενεργοποιηθεί εάν τα συστήματα προστασίας δεν βρίσκονται στη θέση τους ειδικά στις περιπτώσεις που ο κίνδυνος είναι μεγάλος.
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκπομπές σκόνης ή αναθυμιάσεων από τη λειτουργία του μηχανήματος έξω από τα αποδεκτά όρια ή αν παράγονται τέτοιες σκόνες ή αναθυμιάσεις να τοποθετούνται συστήματα συλλογής ή και απομάκρυνσης τους.
· Τα επίπεδα θορύβου και κραδασμών θα πρέπει να διατηρούνται χαμηλά και μέσα σε αποδεκτά πλαίσια.
· Η λειτουργία των οργάνων ελέγχου πρέπει να είναι σαφής και πλήρως κατανοητή.
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκτεθειμένες πολύ θερμές ή πολύ ψυχρές επιφάνειες
· Δεν πρέπει να υπάρχουν εκτεθειμένα μέρη των ηλεκτρικών συστημάτων που τροφοδοτούν ή ελέγχουν το μηχάνημα.
· Ο εργοδότης που διαθέτει στους εργοδοτούμενους του κάποιο μηχάνημα πρέπει απαραιτήτως να τους παρέχει εγχειρίδιο λειτουργίας το οποίο να περιλαμβάνει οδηγίες για τη σωστή και ασφαλή εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση του μηχανήματος. Το εγχειρίδιο θα πρέπει να είναι γραμμένο στην Ελληνική γλώσσα και να περιέχει ξεκάθαρες και κατανοητές οδηγίες.
Σήμανση «CE»
Το ακρωνύμιο με τη σήμανση «CE» τοποθετείται από τον κατασκευαστή σε ευδιάκριτο σημείο του μηχανήματος, και υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο μηχάνημα είναι σύμφωνο με τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας και τις διαδικασίες ελέγχου που έχουν καθοριστεί από τις σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς επίσης και με όλες τις ισχύουσες νομοθεσίες. Σήμανση «CE» πρέπει να φέρουν όλα τα καινούργια μηχανήματα που διατίθενται στην Κυπριακή αγορά ανεξάρτητα από την χώρα προέλευσης τους.
Εκπαίδευση Ενημέρωση των Εργοδοτουμένων
Η ποικιλία, οι ιδιαιτερότητες και το μέγεθος των κινδύνων που πηγάζουν από την ύπαρξη μηχανημάτων στους χώρους εργασίας επιβάλλουν τη συστηματική και κατάλληλη ενημέρωση των εργοδοτουμένων που εγκαθιστούν, χρησιμοποιούν, συντηρούν, καθαρίζουν ή πλησιάζουν τα μηχανήματα. Η ύπαρξη των μηχανημάτων επιβάλλει συχνά την εφαρμογή ειδικών μεθόδων εργασίας, ιδιοσυσκευών και συστημάτων για τα οποία οι εργαζόμενοι πρέπει να ενημερώνονται/εκπαιδεύονται ώστε να τα χρησιμοποιούν ή και να τα εφαρμόζουν κατάλληλα.
Νομοθεσία
Οι βασικότερες νομοθεσίες που σχετίζονται με την ασφαλή κατασκευή, διάθεση στην αγορά και χρήση μηχανημάτων είναι οι εξής:
· Οι περί των Βασικών Απαιτήσεων (Μηχανήματα) Κανονισμοί που εκδόθηκαν με βάση τους περί των Βασικών Απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν Καθορισμένες Κατηγορίες Προϊόντων Νόμους του 2002 έως 2004. Οι Κανονισμοί αυτοί ενσωματώνουν τις διατάξεις της Οδηγίας 98/37/ΕΚ για την προσέγγιση της νομοθεσίας των κρατών μελών σχετικά με τις μηχανές.
· Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμοι του 1996 έως 2003.
· Οι περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμοί του 2001 όπως τροποποιήθηκαν από τους περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) (Τροποποιητικούς) Κανονισμούς του 2004
· Ο περί Εργοστασίων Νόμος Κεφ. 134, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους
Ν. 43/64, Ν. 32/72, Ν. 22/82, Ν. 25/89, Ν. 20/90, Ν. 220/91, Ν. 90(I)/96
· Οι περί Ξυλουργικών Μηχανημάτων Κανονισμοί του 1973-1988
ΠΗΓΗ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου